مسعود بیرمی
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ مسعود بیرمی
آرشیو وبلاگ
      شمیم اقتصاد (همواره از توجه ضعیف و نگاه ناآگاهانه به علم اقتصاد و سیاستهای اقتصادی رنجیده ام لذا در این گذرگاه اراده بر این است تا دانش اندک خود را از مسائل اقتصادی پیرامون به اشتراک گذاشته تا علاقه مندان استفاده و دلسوزان به دانشمان اضافه نمایند.)
آثار اقتصادی قطع رابطه سیاسی با عربستان نویسنده: مسعود بیرمی - ۱۳٩٦/٥/۳

یکی از مطالب قدیمی که پاک شده است:
آثار اقتصادی قطع رابطه سیاسی با عربستان
اقدام عربستان در به شهادت رساندن شیخ نمر از جنبه های مختلف میتوانست قابل بررسی باشد که متاسفانه اقدام عجولانه برخی عناصر موسوم به "عناصر خودسر" این فرصت را به تهدید تبدیل نمود، اقداماتی از این دست که از حیث اقتصادی دارای تبعات زیادی برای کشور می باشد و در این یادداشت قصد بررسی آنرا داریم، در ابتدا لازم است به یکی از علل مهم این قبیل اقدامات در کشور اشاره نماییم که خود ریشه در مباحث اقتصادی دارد و آن عدم توازن هزینه-فایده این اقدامات است، چراکه این قبیل اقدامات بعضاً نه تنها هزینه‏ای برای مرتکبین نداشته بلکه دارای فوایدی از قبیل کسب شهرت و ... نیز بوده است، لذا یکی از مهمترین مسایلی که لازم است در نظام حقوقی کشور مورد بررسی و تجدیدنظر واقع گردد، موضوع هزینه-فایده ارتکاب جرم می باشد و اینکه چرا این موضوع و هجوم به سفارت یک کشور جرم است را قوانین بین‏المللی و تعهدات کشور بعنوان میزبان دیپلماتهای سایر ملل تعیین می‏نماید و به لطف افراطی‏گری عده‏ای، مردم باید هزینه این اقدامات را بپردازند، گرچه در این رهگذر قصد بررسی ریشه‏های اینگونه اقدامات را نداریم ولی لازم است اشاره کنیم که گویا صبر و حلم عناصری هستند که از جامعه در حال دور شدن هستند و سوال اساسی این است که آیا ما مجاز به رفتاری غیرمتعارف دربرابر هر رفتار یا عقیده‏ای مخالف با عقاید خودمان هستیم یا خیر؟ آیا چنین رفتاری را از سوی سایر کشورها در برخورد با سفارتخانه های کشور و دیپلماتهایمان میپذیریم؟

در هر صورت در تحلیل هزینه‏ها و فایده‏ها این قطع ارتباط گرچه باعنوان قطع رابطه سیاسی اعلام شده و نه اقتصادی، لازم است به نقاط اتصال و تقابل اقتصادهای ایندو کشور بپردازیم:

اول از همه موضوع نفت است که هر دو کشور ایران و عربستان از مهمترین کشورهای صادر کننده نفت و اعضای اصلی اوپک هستند با دو نظریه مخالف که در سالهای اخیر مخالفت تئوریهای عرضه نفتی آنها رنگ و بوی سیاسی یافته و ایران، عربستان را متهم به کاهش قیمت نفت در راستای فشار سیاسی به خود می داند گرچه عربستان خود از کاهش قیمت نفت و کسری بودجه رنج میبرد، از سوی دیگر عربستان نیز ایران را متهم به عدم کفایت در مدیریت عرضه نفت دانسته و معتقد است در بحث فروش نفت می بایست مثل یک بنگاه اقتصادی عمل نمود و نه یک دولت بزرگ، لذا قطع رابطه سیاسی منجر به شکاف بیشتر اعضای اوپک منجر خواهد شد، چراکه در فضای عدم گفتمان امکان حصول هر توافقی کمرنگ خواهد بود، ذکر این نکته که اولین واکنش بازار نفت به این تقابل سیاسی افزایش قیمت نفت بوده که اگر گزارش کاهش رشد چین نبود شاید قیمت نفت بیشتر افزایش می یافت.

مساله بعدی سرمایه گذاری مستقیم خارجی و تجارت کالا با ایران است عربستان بخش عمده‏ای از بازار روغن و لوازم بهداشتی-آرایشی و بخشی از بازار مواد غذایی ایران را در اختیار دارند، اگرچه طی سالیان اخیر و با بیشتر شدن شکاف سیاسی دو کشور، ایران تلاش عمده‎‏ای را در جهت استقلال بیشتر در این بازارها نموده ولی همچنان ارتباطات اقتصادی ویژه‏ای وجود دارد و شاید بدلیل این ارتباطات، عربستان قطع رابطه سیاسی با ایران را اعلام نموده تا از زیان‏های احتمالی اقتصادی در کوتاهمدت جلوگیری به عمل آورده تا فرصت خروج سرمایه یا تصمیم گیری مناسب را به سرمایه‏گذاران خود بدهد، لازم به توضیح است که انحصار روغن خوراکی در منطقه در اختیار شاهزاده‏های عرب است.

مسأله مهم دیگر موضوع حج است، موضوعی که برای ایران ممکن است نفع اقتصادی حتی در برداشته باشد ولی از بعد معنوی و دینی خوشایند نیست البته این موضوع برای عربستان مثل شمشیر دو لبه خواهد بود چرا از سویی از منافع عدم حضور ایران در گردهمایی مسلمین در حج و منزوی شدن ایران بهره‏مند خواهد شد و از سوی دیگر  متهم به سوء استفاده از تولیت مسجدالحرام خواهد شد، چراکه از منظر شریعت، گرفتن حق برگزاری مناسک حج از مسلمین نه تنها شایسته نیست بلکه دارای عقوبت نیز می باشد، از سویی مراسم حج برای عربستان درآمد توریست به همراه داشته و برای ایران خروج ارز، لذا باید منتظر بود و دید که برای عربستان منزوی کردن ایران بیشتر فایده دارد یا اتهام سوء استفاده از مسجدالحرام و کاهش درآمد توریست.

البته سایر مسایل حاشیه‏ای نیز وجود دارد که در نوع خود میتواند به دامنه این بحران بیفزاید از قبیل تقابل سیاسی در عراق و سوریه و حتی برگزاری مناسبتهای ورزشی بویژه فوتبال که میتواند به نزدیکتر شدن یا بالعکس دورتر شدن و پیچیده‏تر شدن اوضاع منجر گردد، در کل قطع روابط سیاسی برخی کشورها از قبیل بحرین و سودان بیشتر به نفع ایران می باشد تا آن کشورها گرچه بدنامی سیاسیِ حمله به سفارت یک کشور همچنان با ایران و بدنامی کشتار مخالفین با عربستان خواهد بود.

در مجموع با توجه به نقاط تقابل سیاسی- اقتصادی دو کشور انتظار نمی‏رود قطع رابطه دو کشور زیاد طولانی باشد بویژه آنکه در حال حاضر شرکای هر دو کشور از روسیه و امریکا گرفته تا چین و اروپا هیچکدام چنین تقابلی در منطقه را به صلاح صلح جهانی و در واقع ثبات بازار جهانی نمی دانند چراکه هر افزایشی در قیمتهای نفت بویژه اگر منجر به شوک قیمتی گردد میتواند مجدداً اقتصاد جهانی را به سمت رکود سوق دهد.

در مجموع جهت بررسی بیشتر آثار اقتصادی قطع رابطه سیاسی با عربستان باید منتظر نشست سران کشورهای عربی بود تا ببینیم برخورد سایر کشورهای عربی در قبال این حادثه چه خواهد بود اگرچه انتظار بیشتر از انتشار یک بیانیه علیه ایران نمی‏رود، ولی باید تأسف خورد که اگر اقدام هیجانی عناصر افراطی نبود، هنوز ابتکار عمل در دست ایران بود و مساله محکومیت اعدام یک مبارز سیاسی، مسأله مورد بحث محافل سیاسی بود و نه حمله به یک سفارت. 

  نظرات ()
مطالب اخیر نوسانات بازار ارز و تکرار تجارب گذشته نظارت یا دخالت در بازار (نقدی بر نحوه مواجهه با نوسانات نرخ در بازار ارز) لزوم مشارکت و نظارت مستمر مردم بر حاکمیت کنترل نرخ ارز با ابزارهای نوین ،فرصتی که از دست رفت عدم تشکیل مجمع عمومی بانک مرکزی و بلاتکلیفی شاخص بانکی لزوم بازنگری در ساختار سازمانی و مالی رسانه ملی‏ خرید سربازی، اعطای تخفیف به متخلفان و آموزه‏های علم اقتصاد آثار اقتصادی قطع رابطه سیاسی با عربستان ارسال مطالب قدیمی بررسی میزان تحقق وعده های پولی دولت
کلمات کلیدی وبلاگ بانک مرکزی (۱٠) نرخ ارز (٩) بازار ارز (۸) نوسانات بازار (٧) تحریم اقتصادی (٦) نوسانات نرخ ارز (٥) قیمت نفت (٤) صادرات (۳) پول ملی (۳) سرمایه ایرانی (۳) حمایت از کار (٢) مدیریت نقدینگی (٢) بازار مسکن (٢) بحران اقتصادی (٢) دخالت (۱) نظارت (۱) نفت و گاز (۱) دموکراسی (۱) آمایش سرزمین (۱) مشارکت اجتماعی (۱) سود بانکی (۱) حذف صفر (۱) تولید ملی (۱) جنبش های مردمی (۱) سفارت انگلستان (۱) تنگناهای بخش ارز (۱) جنبش تولید ملی (۱)
دوستان من اتاق بازرگانی ایران آمار مسکن بانک جهانی بانک مرکزی بورس تهران بورس نیویورک داده های سری زمانی اقتصادی رستاک روزنامه دنیای اقتصاد روزنامه مردم سالاری سازمان شفافیت بین المللی صندوق بین المللی پول کیتکو ماهنامه عصر کیمیاگری محسن خواجویی مرکز اطلاعات و مدارک علمی مرکز آمار ایران مرکز پژوهش های مجلس وال استریت ژورنال پرتال زیگور طراح قالب