مسعود بیرمی
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ مسعود بیرمی
آرشیو وبلاگ
      شمیم اقتصاد (همواره از توجه ضعیف و نگاه ناآگاهانه به علم اقتصاد و سیاستهای اقتصادی رنجیده ام لذا در این گذرگاه اراده بر این است تا دانش اندک خود را از مسائل اقتصادی پیرامون به اشتراک گذاشته تا علاقه مندان استفاده و دلسوزان به دانشمان اضافه نمایند.)
تحلیل نادرست، اعمال چند نرخ و ادامه نوسانات نویسنده: مسعود بیرمی - ۱۳٩٠/۱٠/۱۳

تحلیل نادرست، اعمال چند نرخ و ادامه نوسانات:

ادامه تنش در بازار پولی و ارزی کشور ادامه دارد و سیاستهای محرک بانک مرکزی توانایی لازم را جهت کنترل اوضاع ندارد گرچه بانک مرکزی در پاسخ به ادامه فشارها با تزریق نقدینگی و کنترل سایتهای اقتصادی سعی در کنترل بازار دارد و از قیمت دلار در بازار آزاد نیز کاست ولی شایعات محدودتر شدن فروش ارز مسافری هم به لحاظ مبلغ و هم به لحاظ مدت نشان از عدم شناخت کافی سیاستگذاران ارزی کشور دارد، و این موضوع بنابر دلایلی که ذیلاً اشاره می‏گردد، نگران کننده است:

بارها تأکید شده که افزایش تقاضای داخلی برای ارزهای خارجی ناشی از عدم اطمینان آحاد اقتصادی به آینده است و هر گفتمان و رفتاری که منجر به افزایش محدودیت‏ها گردد نه تنها از التهاب بازار نمی‏کاهد بلکه منجر به نوسان بیشتر آن می‏گردد، بعنوان مثال یکی از نگرانی‏های بخش خصوصی عدم توانایی تأمین و تخصیص ارز برای مبادلات خارجی ناشی از افزایش تحریم‏هاست که اگر هدف بانک مرکزی از سیاست تزریق ارز به بازار، کاهش نگرانی‏ها و عدم اطمینان است، مطرح نمودن محدودیت‏های جدید ارزی در این برهه از زمان نه تنها نگرانی‏ها را کاهش نخواهد داد بلکه این فرضیه که بانک مرکزی توانایی کافی جهت تأمین ارز در بلند مدت را ندارد را تقویت می‏نماید.

سیاست‏گذاران ارزی باید متوجه این نکته باشند که افزایش تقاضا برای جانشین‏های پول ملی از قبیل ارز خارجی و طلا با مازاد تقاضای سایر کالاهای اقتصادی متفاوت است و این نکته‏ایست که از سیاست‏گذاری‏های نهاد پولی برداشت نمی‏شود، پول ملی با سرعت بالایی در حال از دست دادن اعتبار خود است و به صرف تزریق ارز به بازار این اعتبار برنمی‏گردد و محاسبات مردم منجر به جانشینی هرچه بیشتر ارز خارجی و طلا با پول ملی می‏گردد، باید درنظر داشت که مردم محاسبه می‏کنند که بعنوان مثال درآمد هشتصد هزار تومانی ابتدای سال با دلار آزاد 1100 تومان معادل 727 دلار ارزش داشت ولی با دلار 1700 تومان معادل 470 دلار و عملاً مالیاتی معادل 257دلار پرداخت نموده‏اند و قدرت خریدشان به همین نسبت کاهش پیدا کرده و باز به همین طریق وجه یارانه پرداختی 45هزار تومانی تقریباً نصف شده و ارزش خود را از دست داده و این محاسبات در کنار سایر محاسبات از قبیل اخبار مرتبط به افزایش قیمت بنزین تا سطح هزار تومان چه نتیجه‏ای خواهد داشت جز اینکه بعنوان یک فرد اقتصادی اگر می‏خواهی از این مالیات پنهان بگریزی چاره‏ای جز جانشینی پول با سایر دارایی‏های با درجه نقدینگی بالا و بازدهی بالا نداری؟ گرچه برخی گمانه‏زنی‏ها حاکی از تمایل بخش دولتی به اخذ مالیات پنهان است ولی مسئولان همواره آنرا تکذیب نموده و اظهار در تلاش جهت مهار نوسانات می‏نمایند.

حال بدیهی است که با افزایش هر چه بیشتر نرخ ارز بجای آنکه از تقاضای آن کاسته شود به تقاضای آن افزوده می‏شود چراکه اصل انتظارات بر افزایش آن منطبق است، یکی از کارکردهای بازارهای آتی این است که نشانگر انتظارات سرمایه‏گذاران است و بانک مرکزی از اواسط سالجاری این سیگنال‏ها را در بازار آتی سکه دریافت می‏کرد و عملاً بجای هدایت بازار، سیاست مداخله در بازار را در پیش گرفت که کارنامه و عملکرد آن مشخص است.

قبلاً تأکید گردید بانک مرکزی بجای اتخاذ سیاست‎‏های کوتاهمدت و صرفاً واکنش به رویدادها، سعی در اتخاذ سیاست بلندمدت نماید و از کارشناسان خبره پولی و بانکی بهره ببرد گرچه دعوت از اقتصاددانان در همین جهت بود و امید داریم نوش داروی پس از مرگ سهراب نباشد. بانک مرکزی بایستی به توان کارشناسی نظام بانکی اعتماد کند چراکه برخی از دستورات این نهاد منتقدانی در خود نظام بانکی دارد و این مسأله خود یک مشکل مدیریتی است چراکه واحد اجرایی بعنوان عامل اجراء بایستی همجهت با واحد سیاست‏گذاری باشد و این مهم جز با تعامل و اخذ نظر از واجد اجرایی محقق نخواهد شد و روی آوردن به سیاست‏های اقتدارگرایانه، نه در شأن بانک مرکزی است و نه در شأن بانکهای کشور.

همچنین بایستی از تجربه پیشکسوتان عرصه بانکی و اقتصادی کشور که در دهه شصت و در واج مشکلات ناشی از تحریم و جنگ و پس از آن کارشناسانی که وحشت تورمی سالهای ابتدایی دهه هفتاد را تجربه کردند و کشور را از این دوران عبور دادند استفاده نمود، ما باید به تجربه بزرگان و دانش جوانان اعتماد کنیم اگر قصد عبور از تنش‏ها و بحران‏ها داریم، طی یکسال اخیر بانک مرکزی فقط متکلم وحده بوده و نظام بانکی کشور مستمع، آیا وقت آن نرسیده همچون سابق از کارشناسان و مدیران شبکه بانکی نظر خواست بنابر برخی شنیده‏ها جلساتی برگزار می‏گردد ولی فقط اعمال سیاست می‏شود و نه اخذ بازخور.

در آخر باز هم تأکید می‏نمایم توان کارشناسی اقتصادی کشور نه تنها ضعیف نبوده بلکه هم توان عبور از بحران‏ها دارد و هم توان رشد و شکوفایی اقتصاد کشور را دارد به شرط آنکه به آن توجه و اعتماد شود و در تصمیم‏گیری‏ها از آن استفاده گردد و همچنین به دوستان سیاست‏گذار توصیه می‏گردد که ضمن شناخت و تحلیل رفتار آحاد اقتصادی اعم از سرمایه‏گذار، بازرگان، تولید کننده، سودجویان و شهروندان عادی، در فضای ملتهب فعلی جهت کاهش نگرانی‏ها از اعمال محدودیت‏های ارزی کاسته و به سمت سیاست‏های بازارمحور حرکت نموده و به سبب جلوگیری از فساد شبکه مالی و پولی کشور تا حد امکان از چندگانگی نرخ ارز پرهیز نمایند.          

مسعود بیرمی- کارشناس مسائل اقتصادی

منتشر شده در روزنامه مردم سالاری-نسخه 2822-مورخ 15/10/90

  نظرات ()
مطالب اخیر نوسانات بازار ارز و تکرار تجارب گذشته نظارت یا دخالت در بازار (نقدی بر نحوه مواجهه با نوسانات نرخ در بازار ارز) لزوم مشارکت و نظارت مستمر مردم بر حاکمیت کنترل نرخ ارز با ابزارهای نوین ،فرصتی که از دست رفت عدم تشکیل مجمع عمومی بانک مرکزی و بلاتکلیفی شاخص بانکی لزوم بازنگری در ساختار سازمانی و مالی رسانه ملی‏ خرید سربازی، اعطای تخفیف به متخلفان و آموزه‏های علم اقتصاد آثار اقتصادی قطع رابطه سیاسی با عربستان ارسال مطالب قدیمی بررسی میزان تحقق وعده های پولی دولت
کلمات کلیدی وبلاگ بانک مرکزی (۱٠) نرخ ارز (٩) بازار ارز (۸) نوسانات بازار (٧) تحریم اقتصادی (٦) نوسانات نرخ ارز (٥) قیمت نفت (٤) صادرات (۳) پول ملی (۳) سرمایه ایرانی (۳) حمایت از کار (٢) مدیریت نقدینگی (٢) بازار مسکن (٢) بحران اقتصادی (٢) دخالت (۱) نظارت (۱) نفت و گاز (۱) دموکراسی (۱) آمایش سرزمین (۱) مشارکت اجتماعی (۱) سود بانکی (۱) حذف صفر (۱) تولید ملی (۱) جنبش های مردمی (۱) سفارت انگلستان (۱) تنگناهای بخش ارز (۱) جنبش تولید ملی (۱)
دوستان من اتاق بازرگانی ایران آمار مسکن بانک جهانی بانک مرکزی بورس تهران بورس نیویورک داده های سری زمانی اقتصادی رستاک روزنامه دنیای اقتصاد روزنامه مردم سالاری سازمان شفافیت بین المللی صندوق بین المللی پول کیتکو ماهنامه عصر کیمیاگری محسن خواجویی مرکز اطلاعات و مدارک علمی مرکز آمار ایران مرکز پژوهش های مجلس وال استریت ژورنال پرتال زیگور طراح قالب