مسعود بیرمی
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ مسعود بیرمی
آرشیو وبلاگ
      شمیم اقتصاد (همواره از توجه ضعیف و نگاه ناآگاهانه به علم اقتصاد و سیاستهای اقتصادی رنجیده ام لذا در این گذرگاه اراده بر این است تا دانش اندک خود را از مسائل اقتصادی پیرامون به اشتراک گذاشته تا علاقه مندان استفاده و دلسوزان به دانشمان اضافه نمایند.)
پنل ارز و طلا- همایش فرصتهای سرمایه گذاری در سال 94 نویسنده: مسعود بیرمی - ۱۳٩۳/۱٢/٢۳

دوستان خوبم سلام

در تاریخ 1393/11/29 همایش فرصتهای سرمایه گذاری درسال 94 برگزار شد.

که من هم بعنوان سخنران پنل ارز شرکت داشتم و در ادامه اهم مطالب ارائه شده از طرف خودم رو تقدیم میکنم، امیدوارم مثل همیشه با نظرات و انتقادات خود زمینه ارتقاء سطح دانش برادر کوچکتان را فراهم سازید:

همایش فرصتهای سرمایه گذاری سال 94

پنل ارز و طلا

بازار ارز و سیاست‏های ارزی

1-   مروری بر علل نوسانات نرخ ارز  و تنگناهای بخش ارز در ایران.

 

1-1-        تفسیر اشتباه از مازاد تقاضای ارز و تأکید بر تقاضای معاملاتی:

 از شروع نوسانات نرخ ارز از مهرماه 89 بانک مرکزی بر تقاضای معاملاتی تأکید داشت و در ادامه با چرخشی آشکار بر موضوع سفته‏بازی متمرکز گردید و این در حالی بود که بعلت رشد فزاینده نرخ تورم بخشی از جانشینی پولی جهت حفظ ارزش بود، تأکید بر تقاضای معاملاتی منجر به شناسایی اشتباه علت نوسانات و وقفه در تصمیم گیری گردید.

1-2-        پاک کردن صورت مساله‏ای با عنوان منافع فردی :

در نحوه برخورد با تقاضای سفته بازی ارز همواره تلاش در پاک کردن مسأله و تقبیح پیگیری نفع شخصی بوده و این درحالی است یکی از وظایف بخش خصوصی و آحاد اقتصادی افزایش سودآوری و حفظ ارزش دارایی‏هاشان می باشد لذا بجای امنیتی کردن بازر ارز که تقریباً در ابتدای هر دهه وجود داشته است کانالیزه کردن معاملات ارزی پیشنهاد میشود.

1-3-         عدم کنترل و عدم مدیریت نقدینگی کلان کشور:

مبحث مدیریت نقدینگی در بحث خرد و سطح بنگاها به شکل ویژه ای مورد توجه است ولی متاسفانه در کلان کشور موضوعی است که در بیشتر دوره های اقتصادی کشور مورد غفلت واقع شده و متولی پول و ارز کشور به سیگنالهای بازارهای مختلف توجه نکرده است ، اگرچه بانک مرکزی در کنترل نقدینگی کشور به اندازه مدیر یک بنگاه از ابزارهای لازم و مستقیم برخوردار نیست ولی بعنوان سیاستگذاری ابزارهای کافی را جهت هدایت وجوه در اختیار دارد و این امر مستلزم رصد بازارها و تصمیم گیری به موقع دارد که بانک مرکزی مستقل در این حوزه از توانایی بالاتری برخوردار خواهد بود.

1-4-        عدم خلاقیت در ایجاد ابزارهای جدید معاملاتی :

همانطور که پیشتر عنوان  شد تلاش در امنیتی کردن بازار ارز و استفاده مکرر در استفاده از سیاست مداخله در بازار منجر به رخوت بازار جذاب و سیال ارز شده است بطوریکه طی 35 سال گذشته عملاً خلاقیتی در استفاده از ابزارهای جدید مشاهده نمی شود و عمده کاری که صورت گرفته سیستمی شدن امور دستی بوده و نه استفاده و بکارگیری تکنیکهای جدید در این بازار.

1-5-         استفاده از سیاستهای تکراری و قابل پیش بینی در شوکهای ارزی (سیاست مداخله در بازار):

استفاده مکرر در استفاده از سیاست مداخله در بازار منجر به ناکارآمدی بخش ارز و تجارت خارجی کشور شده این نرخ پایینتر از 3500 تومان نتیجه سازو کار بازار نیست بلکه نتیجه مداخله در بازار است که متاسفانه با پیش بینی فعالان بازار گاهاً کارایی خود را از دست میدهد.

1-6-         بازی با نرخنامه بانک مرکزی و فشار مضاعف بر کاهش نرخ ارز:

همانطور که میدانیم ارزش دلار در بازارهای جهانی تقویت شده و این در حالیست که به لطف سیاست مداخله در بازار و تنظیم نرخنامه بانک مرکزی یعنی ثبات نرخ دلار و کاهش ارزش سایر اسعار در کنترل انتظارات افزایش نرخ ارز و تورم بانک مرکزی موفق بوده ولی این ابزارهای همانطور که عنوان شد نقش مسکّن را داشته و فاقد اثرات بلند مدت می باشند و در بررسی آثار بلند مدت این نرخ ارز تصنعی میتوانند مثل شمشیر دو لبه عمل نماید چراکه که مولفه‏های لازم جهت تقویت ارزش ریال در برابر ارزهای مورد تقاضا در بازار دیده نمی شود.

1-7-        شکاف بزرگ و عمیق سیاست گذاری و اجراء :

یکی از دردهای سالیان اخیر کشور که نظام بانکی و مردم از شروع نوسانات نرخ ارز با آن مواجه بودند عدم اشراف سیاستگذار از نحوه اجراء و محیط اجراست و این نقیصه منجر به صدور متوسط یک بخشنامه درخصوص مسایل ارزی بوده و امید است این شکاف بزرگ در ادامه با تشکیل کارگروه های کارشناسی پر شود.

1-8-        عدم تطبیق قانون پنجم توسعه با رخدادهای بین المللی و شرایط روز:

طبق قانون پنجم توسعه دولت و بانک مرکزی مکلف به اجرای رژیم ارزی شناور مدیریت شده می باشند و این امر با تغییرات گسترده محیطی اعم از داخلی و خارجی سازگار نبوده و لزوم بازنگری در برخی قوانین بیش از پیش بچشم میخورد.

1-9-        عدم بکارگیری اصول اقتصاد مقاومتی در بخش ارز:

 اگر بخواهیم اقتصاد مقاومتی را در یک کلمه خلاصه کنیم باید بگوییم نگاه به ظرفیتها و توانمندی های داخلی و این نقیصه در بخش بانکداری بین الملل و خط سیر مذاکرات هسته ای به چشم میخورد بویژه در دولت قبل تیم مذاکره کننده توجهی به استعداد و ظرفیت عظیم کارشناسی در بانکها نداشت و این در حالی بوده که بانکها بخشی از هزینه های تحریم با با خلاقیت به فروشنده های خارجی تحمیل کردند ولی این شکاف مذاکره و اقصاد منجر به ناکارآمدی بانکها شد ، امکان ندارد که بعنوان یک مذاکره کننده سر میز باشیم و ندانیم که توان و ظرفیت بانکهادر دور زدن تحریمها به چه میزان است.

1-10-    عدم انتخاب نقطه بهینه کنترل خروج ارز:  

عدم انتخاب نقطه بهینه کنترل خروج ارز منجر به صرف انرژی بالایی از کشور شده است، از یکسو وجود رانت قیمتی در فرایند تخصیص، تأمین و رفع تعهد ارزی و عدم انتخال نقطه بهنه کنترل از سوی دیگر منجر گردیده جهت کنترل خروج ارز یک قطار نهاد نظارتی تعریف شود که برای نهادهای نظارنی یک قطار نهاد امنیتی و برای نهادهای امنیتی نیز مجبور به ایجاد نهادهای حفاظتی شده ایم در حالیکه با یک تفکر سیستمی میتوان نقطه بهینه را انتخاب و در صرف انرژی کشور صرفه جویی نمود و به نتیجه دلخواه که همان ورود کالا به کشور و ورود دارو یا کالای اساسی است، دست پیدا کرد.

 

2-   پیش نرخ ارز در سال 94:

2-1-        حذف 5000 کد تعرفه کالا از نرخ مبادله ای در سال 93:

دولت جهت تأمین منابع ریالی بیشتر و کاهش تعهدات ارزی بانک مرکزی طی سال 93 قریب به 5000 ردیف کالا را از شمول ارز مبادله ای خارج کرده که این درواقع شیفت تقاضای معاملاتی ارز بانکی به بازار آزاد است ، جاییکه ارز دولتی با سیاست مداخله در بازر به فروش میرسد در واقع این راهکار روشی برای دور زدن عدم به‏روز رسانی مقررات کشور نیز می باشد.

2-2-        زمینه سازی به سمت تک نرخی با حرکت به سمت نرخ های بالاتر بازار رسمی:

زمزمه های غیر رسمی مسئولین دولت طی مصاحبه های اخیر با رسانه ها حاکی از تمایل دولت به نرخ های بالاتر ارز می باشد.

2-3-        لزوم حذف سوبسید ارزی بابت فروش ارز به مسافران، زائران و دانشجویان:

بنده هنوز هم متوجه نمی شوم چرا در ایران متمولان که قصد سفر توریستی به خارج از کشور را دارند می بایست از سوبسید نرخ ارز برخوردار باشند و این امر در خصوص زائران عتبات و حج نیز صادق است و این درحالیست که طبق آموزه های دینی ما زائران بیت الله حرام می بایست تمکن مالی داشته باشندو در جاییکه کشور هزینه بالایی بابت آموزش عالی پرداخت می نماید عده بنابر خواست خود جهت تحصیل به خارج از کشور میروند جرا باید از سوبسید نرخ ارز برخوردار شوند و این در حالیست که چنانچه کشور نیاز به تخصصی خاصی داشته باشد درباره نحوه ورود آن تصمیم گیری خواهد شد، و چرا ما به کسانی که از تمکن مالی برخوردار هستند سوبسید ارز می دهیم شاید این ارقام در خرد قابل توجه نباشد ولی در کلان کشور ارقام قابل توجهی می شود بخصوص زمانیکه بعلت کمبود نقدینگی در واردات دارو با مشکل مواجه باشیم.

2-4-         اقدام عملی و نه اظهار شفاهی در برنامه ریزی کشور با شرط تداوم تحریمها:

 علیرغم اظهار شفاهی مسئولین دولتی نتیجه برخی اقدامات حاکی از عدم وجود برنامه لازم در مواجه با باقی ماندن تحریمها یا افزایش فشارها هستیم.

2-5-         لزوم تطبیق بخشنامه ناظر بر فعالیتهای صرافی ها با شرط تداوم تحریمها:

بخشنامه ناظر بر فعالیتهای صرافی ها بعلت عدم آگاهی از مسائل روز و رویدادهای واقعی بازار بوده و عملاً عملیات صرافی ها را به سمت زیرزمینی شدن سوق میدهد که امید است با خلاقیت و ایجاد ابزارهای نوین نسبت به اصلاح این بخشنامه اقدام شود.

2-6-         استفاده از ابزارهای جدید و نهادهای جدید در بازار ارز:

لازمه درک صحیح پدیده ها قبول واقعیت موضوع است و چنانچه پیگیری نفع شخصی را مطابق بازار سکه بپذیریم به راهکارهای کانالیزه کردن و مکانیزمهای کنترلی دست پیدا خواهیم کرد.

2-7-         شوک نرخ ارز در سال 94:

علیرغم برخی نویدهایی که در مباحث قبل عنوان شد باتوجه به تکرار اشتباهات دولت قبل در بانک مرکزی فعلی با اسامی جدید، نگرانی های زیادی وجود دارد، نداشتن طرح جایگزین و عدم خلاقیت لازم در مواجهه با بحرانها حاکی از این موضع است که چنانچه نتیجه مذاکرات بر آزاد سازی ذخایر ارزی کشور در بازه زمانی کوتاهی نباشد و افزایش در ذخایر قابل دسترس کشور شاهد نباشیم سیاست فعلی بانک مرکزی شکست خواهد خورد چراکه پیش فرض تئـوری "نرخ شناور مدیریت شده" ، عرضه به اصطلاح "نامحدود" می باشد لذا چنانچه این فرض نقض شود نتیجه گیری بعدی غلط از آب درخواهد آمد پس انتظار دو شوک قیمتی در نرخ اسمی ارز قابل پیش بینی است.

 

باتشکر- مسعود بیرمی

  نظرات ()
مطالب اخیر نوسانات بازار ارز و تکرار تجارب گذشته نظارت یا دخالت در بازار (نقدی بر نحوه مواجهه با نوسانات نرخ در بازار ارز) لزوم مشارکت و نظارت مستمر مردم بر حاکمیت کنترل نرخ ارز با ابزارهای نوین ،فرصتی که از دست رفت عدم تشکیل مجمع عمومی بانک مرکزی و بلاتکلیفی شاخص بانکی لزوم بازنگری در ساختار سازمانی و مالی رسانه ملی‏ خرید سربازی، اعطای تخفیف به متخلفان و آموزه‏های علم اقتصاد آثار اقتصادی قطع رابطه سیاسی با عربستان ارسال مطالب قدیمی بررسی میزان تحقق وعده های پولی دولت
کلمات کلیدی وبلاگ بانک مرکزی (۱٠) نرخ ارز (٩) بازار ارز (۸) نوسانات بازار (٧) تحریم اقتصادی (٦) نوسانات نرخ ارز (٥) قیمت نفت (٤) صادرات (۳) پول ملی (۳) سرمایه ایرانی (۳) حمایت از کار (٢) مدیریت نقدینگی (٢) بازار مسکن (٢) بحران اقتصادی (٢) دخالت (۱) نظارت (۱) نفت و گاز (۱) دموکراسی (۱) آمایش سرزمین (۱) مشارکت اجتماعی (۱) سود بانکی (۱) حذف صفر (۱) تولید ملی (۱) جنبش های مردمی (۱) سفارت انگلستان (۱) تنگناهای بخش ارز (۱) جنبش تولید ملی (۱)
دوستان من اتاق بازرگانی ایران آمار مسکن بانک جهانی بانک مرکزی بورس تهران بورس نیویورک داده های سری زمانی اقتصادی رستاک روزنامه دنیای اقتصاد روزنامه مردم سالاری سازمان شفافیت بین المللی صندوق بین المللی پول کیتکو ماهنامه عصر کیمیاگری محسن خواجویی مرکز اطلاعات و مدارک علمی مرکز آمار ایران مرکز پژوهش های مجلس وال استریت ژورنال پرتال زیگور طراح قالب